توری‌های محافظ: در هر دو طرف مکش و دهش فن، توری‌های فلزی نصب می‌شود تا از ورود پرندگان، اشیاء و برخورد دست کارگران به پره‌های در حال چرخش جلوگیری شود.

۲. کارکرد فن سیرکوله در سالن‌های مرغداری

در مرغداری‌ها، تهویه فقط برای تامین اکسیژن نیست، بلکه برای مدیریت گرمای بدن پرندگان و گازهای دفعی است. فن‌های سیرکوله در اینجا نقش یک «تعدیل‌کننده» را بازی می‌کنند:

الف) رفع لایه‌بندی دمایی (مخصوصاً در زمستان)

هوای گرم به دلیل سبکی همیشه به زیر سقف می‌رود و هوای سرد در کف سالن (جایی که جوجه‌ها هستند) می‌ماند. فن‌های سیرکوله هوای گرم انباشته شده زیر سقف را به سمت پایین هدایت کرده و با هوای سرد ترکیب می‌کنند. این کار باعث کاهش شدید هزینه‌های گرمایشی می‌شود.

ب) خشک نگه‌داشتن بستر و کاهش آمونیاک

فضولات مرغ‌ها گاز سمی آمونیاک تولید می‌کند و رطوبت بستر باعث بیماری‌های عفونی و تاول‌های سینه و پا در طیور می‌شود. جریان هوای مداومِ فن سیرکوله، رطوبت بستر را تبخیر کرده و گازهای سمی و سنگینِ نزدیک به کف سالن را پراکنده می‌کند تا توسط اگزاست فن‌ها به بیرون مکیده شوند.

ج) از بین بردن نقاط کور (Dead Zones)

در سالن‌های طولانی مرغداری، ممکن است نقاطی وجود داشته باشد که جریان هوای اصلی به آن‌ها نرسد. فن‌های سیرکوله این نقاط کور را از بین برده و مانع از تجمع جوجه‌ها در یک نقطه (خفگی ناشی از تجمع) و ایجاد استرس گرمایی در تابستان می‌شوند.

۳. کارکرد فن سیرکوله در گلخانه‌ها

گیاهان برای رشد نیازمند یک «میکرو‌اقلیم» پایدار هستند. کوچکترین نوسان در دما یا رطوبت در بخش‌های مختلف گلخانه می‌تواند به افت محصول منجر شود.

الف) شکستن لایه مرزی برگ‌ها (Boundary Layer)

در اطراف برگ گیاهان، یک لایه نامرئی از هوای راکد و مرطوب تشکیل می‌شود که مانع از تعرق گیاه و جذب دی‌اکسید کربن (CO2) می‌شود. جریان هوای ملایم فن سیرکوله این لایه را می‌شکند و باعث تغذیه بهتر روزنه‌های برگ و افزایش فتوسنتز می‌شود.

ب) پیشگیری از بیماری‌های قارچی

بیماری‌هایی مانند سفیدک پودری و کپک خاکستری (بوتریتیس) در محیط‌های مرطوب و راکد رشد می‌کنند. فن سیرکوله با جلوگیری از نشستن شبنم (تقطیر آب) روی برگ‌ها و خشک نگه‌داشتن سطح گیاه، احتمال بروز بیماری‌های قارچی را به شدت کاهش می‌دهد.

ج) توزیع یکنواخت سموم و دی‌اکسید کربن

اگر در گلخانه از سیستم‌های تزریق CO2 یا مه‌پاشِ سموم استفاده شود، فن سیرکوله تضمین می‌کند که این مواد به طور کاملاً مساوی به تمام گیاهان در ابتدا و انتهای گلخانه برسد و محصولات رشد یکدست و همگنی داشته باشند.

۴. اصول مهندسی و نحوه قرارگیری (نصب)

عملکرد فن سیرکوله ۱۰۰٪ به نحوه چیدمان و نصب آن بستگی دارد. اگر فن‌ها اشتباه نصب شوند، جریان هوای یکدیگر را خنثی می‌کنند.

ارتفاع نصب

در مرغداری‌ها: معمولاً در ارتفاع ۲ تا ۲.۵ متری از کف نصب می‌شوند. فن نباید آنقدر پایین باشد که مستقیماً به جوجه‌ها باد بزند (ایجاد کوران و سرماخوردگی) و نه آنقدر بالا که تاثیری روی هوای کف نداشته باشد. زاویه فن معمولاً افقی یا با شیب بسیار ملایم (حدود ۵ درجه) رو به پایین است.

در گلخانه‌ها: فن‌ها باید در فضای آزادِ بالای گیاهان (Canopy) نصب شوند. معمولاً از سازه سقف آویزان می‌شوند. فاصله زیر فن تا بالاترین تاج گیاه باید حداقل ۱ تا ۱.۵ متر باشد تا باد مستقیم ساختار گیاه را نشکند.

فاصله بین فن‌ها

هر فن بر اساس قطر پروانه (مثلا ۴۰، ۵۰ یا ۶۰ سانتی‌متر) قدرت پرتاب باد مشخصی دارد (معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ متر). قانون کلی این است که فن بعدی باید در نقطه‌ای نصب شود که سرعت هوای فن قبلی در حال افت کردن است. عموماً فاصله فن‌های سیرکوله در یک ردیف بین ۱۲ الی ۱۵ متر در نظر گرفته می‌شود.

الگوهای چیدمان (Layouts)

۱. الگوی پیست مسابقه (Racetrack) یا مدور:

این محبوب‌ترین و کارآمدترین روش برای گلخانه‌ها و مرغداری‌های عریض است. در این الگو، یک ردیف فن هوا را به سمت انتهای سالن هول می‌دهند. در انتهای سالن، هوا می‌چرخد و توسط ردیف دوم فن‌ها (که در جهت مخالف کار می‌کنند) به سمت ابتدای سالن باز می‌گردد. این کار یک گردباد افقی و مداوم در کل سالن ایجاد می‌کند.

۲. الگوی خطی یا سری (Linear):

برای سالن‌های باریک و طولانی (تونلی) استفاده می‌شود. فن‌ها پشت سر هم در یک یا چند ردیف قرار می‌گیرند و هوا را فقط در یک جهت (معمولاً به سمت اگزاست فن‌ها) هل می‌دهند تا خروج گازها سریع‌تر انجام شود.

۳. الگوی زیگزاگی:

در سالن‌های بسیار عریض، فن‌ها به صورت شطرنجی یا زیگزاگ نصب می‌شوند تا هیچ نقطه کوری در عرض سالن باقی نماند.

نکات طلایی نصب

عدم برخورد با موانع: مطمئن شوید در مسیر پرتاب باد فن، موانعی مثل هیترها، پرده‌های انرژی‌سیوینگ یا تجهیزات بزرگ قرار نداشته باشد.

زنجیر و فنر تعلیق: برای جلوگیری از انتقال لرزش فن به اسکلت سالن و همچنین امکان تنظیم زاویه، فن‌ها باید توسط زنجیرهای گالوانیزه و فنرهای لرزه‌گیر از سقف آویزان شوند.

سرعت جریان هوا: هدف فن سیرکوله ایجاد طوفان نیست! سرعت ایده‌آل حرکت هوا در سطح برگ گیاه یا بدن پرنده باید حدود ۰.۵ تا ۱ متر بر ثانیه باشد. تندباد بیش از حد باعث بسته شدن روزنه برگ‌ها و استرس در پرندگان می‌شود.