مدیریت تغذیه مجزای جنسی در مزارع مرغ مادر
مدیریت تغذیه مجزای جنسی (Separate Sex Feeding) در مزارع مرغ مادر یکی از مهمترین اصول برای حفظ یکنواختی، کنترل وزن و ارتقای نرخ باروری گله است. از آنجا که نیازهای تغذیهای و سرعت رشد خروسها کاملاً با مرغها متفاوت است، استفاده از یک بشقاب دانخوری اختصاصی و مهندسیشده برای خروسها نقشی تعیینکننده در شکوفایی پتانسیل ژنتیکی گله ایفا میکند.
مشخصات فنی و طراحی یک بشقاب دانخوری ایدهآل برای خروسها شامل موارد زیر است:
طراحی فاقد گریل (Grill-less Design) جهت حفاظت از تاج پرنده
یکی از برجستهترین ویژگیهای یک بشقاب دانخوری خروس مناسب، نداشتن گریل یا نردههای حفاظتی تنگ است. خروسهای بالغ دارای تاج و ریش (comb) بزرگ و بسیار حساسی هستند که برخورد مداوم آنها با حفاظهای فلزی یا پلاستیکی در زمان تغذیه، سبب جراحت فیزیکی، عفونت و استرس شدید میشود. طراحیهای پیشرفته (مانند بشقابهای سری Gallox) کاملاً بدون گریل عرضه میشوند تا علاوه بر ایجاد دسترسی بیمانع، سلامت تاج خروسها حفظ شود.
گریلهای بسیار عریض ۵ شاخه (در صورت کاربرد بشقابهای گریلدار)
در مواردی که از بشقابهای گریلدار مخصوص خروس استفاده میشود (مانند سیستم MalePan)، گریل باید دارای طراحی بسیار باز با حداکثر ۵ شاخه یا پایه ضخیم باشد. این ساختار فضای کافی و بسیار عریضی را برای ورود سر خروسهای بالغ با تاجهای بزرگ فراهم میکند و از گیر افتادن یا صدمه دیدن پرنده کاملاً جلوگیری به عمل میآورد.
کفه مجهز به ساختار فنجانی (Cups) برای طولانیتر کردن زمان تغذیه
خروسها سهمیه دان روزانه بسیار محدودی دارند و تمایل دارند آن را با سرعت بالا مصرف کنند که این امر رفتارهای تهاجمی را تشدید میکند. یک بشقاب ایدهآل باید دارای کفه مجهز به حفرههای فنجانی کوچک و ردیفهای برجسته داخلی باشد. این طراحی مانع از پخش شدن دان در کفه شده و خروسها را ناچار میکند جیره را به صورت دانهدانه از درون این حفرهها نوک بزنند که این امر زمان تغذیه را طولانیتر و مصرف دان را بسیار آرامتر و بیتنشتر میکند.
ظرفیت پذیرش بهینه خروس به ازای هر بشقاب
ابعاد و مهندسی پیرامونی بشقاب خروس باید به گونهای باشد که فضای کافی برای تغذیه همزمان ۷ تا ۹ خروس (یا حداکثر ۸ تا ۱۰ خروس بسته به نوع برند) را فراهم کند. رعایت دقیق این نسبت ظرفیت در سالن، مانع از رقابت شدید و رفتارهای عصبی در زمان تغذیه همزمان میشود.
| مشخصه فنی (طراحی مهندسی) | شرح ویژگی | مزیت اصلی و دلیل کاربرد |
| طراحی فاقد گریل یا گریل باز (۵ شاخه) | حذف موانع یا استفاده از پایههای ضخیم با فضای عریض | جلوگیری از گیر افتادن سر پرنده، محافظت از تاج و ریش در برابر جراحت و عفونت. |
| کفه مجهز به ساختار فنجانی (Cups) | وجود حفرههای کوچک و ردیفهای برجسته در کف بشقاب | اجبار به نوک زدن دانهدانه، طولانی شدن زمان تغذیه، جلوگیری از پخش دان و کاهش پرخاشگری. |
| خطوط آویز مجهز به وینچ برقی | قابلیت تنظیم دقیق و روزانه ارتفاع خطوط دانخوری | همترازی با سینه خروس برای تغذیه راحت و جلوگیری از دسترسی مرغها به جیره خروس. |
| گیرههای ضد نوسان (Anti-swing) | اتصال صلب بشقاب به لوله انتقال دان | جلوگیری از حرکت پاندولی بشقاب و ممانعت از ریزش و هدررفت دان روی بستر. |
| رگولاتور دقیق و دریچه قطعکن کشویی | تنظیمگر ۷ تا ۱۰ حالته و مسدودکننده انفرادی بشقاب | کنترل دقیق حجم جیره و امکان بستن بشقابهای مازاد در صورت کاهش تعداد خروسهای پن. |
| کفه لولایی (Hinged Bottom) | باز شدن کفه تحتانی به سمت پایین | امکان شستشوی سریع، قوی و بهداشتیِ داخل بشقاب بدون نیاز به دمونتاژ قطعات. |
| کلاهک حمایتی دو تکه | ساختار مجزای اتصال بشقاب به خط لوله | امکان تعویض سریع بشقابهای شکسته بدون نیاز به باز کردن کل خط یا خارج کردن مارپیچ اوگر. |
| سازگاری با سیستم Uncharged | حرکت دان در لولهها و پر شدن همزمان تمامی بشقابها | توزیع کاملاً عادلانه و یکنواخت جیره (جلوگیری از افت شارژ) بین خروسهای قوی و ضعیف. |
| بدنه پلیمری ضد سایش و بستهای ضد زنگ | پلاستیک مقاوم به UV و فلزات Non-corrosion | مقاومت بالا در برابر وزن و ضربه خروسها و جلوگیری از استهلاک در برابر رطوبت و آمونیاک. |
سیستم تعلیق صلب و مجهز به گیرههای ضد نوسان (Anti-swing Clamps)
بشقابهای مخصوص خروس باید با گیرههای قفلشونده بسیار مستحکم به لوله انتقال دان متصل شوند تا هیچگونه حرکت پاندولی یا تاب خوردن نداشته باشند. ثبات صلب بشقاب علاوه بر ایجاد آرامش برای پرنده در حین مصرف جیره، از تکانهای شدید و ریزش یا هدررفت دان بر روی بستر سالن جلوگیری میکند.
قابلیت کارکرد در خطوط آویز مجهز به وینچ برقی
خطوط لوله متصل به بشقابهای خروس باید به صورت آویزان طراحی شده و به سیستم وینچ مرکزی متصل باشند. این قابلیت برای تنظیم روزانه ارتفاع بشقابها متناسب با رشد قد خروسها ضروری است؛ به طوری که بشقابها همواره در تراز سینه خروسها قرار گیرند تا بدون نیاز به کشش یا پریدن به راحتی تغذیه کنند و در عین حال، ارتفاع آنقدر بالا باشد که مرغهای کوتاهقامتتر تحت هیچ شرایطی نتوانند به دان اختصاصی خروسها دستبرد بزنند.
مقاله “مزایای دانخوری زنجیری فارم مادر سیستم اویز نسبت به دانخوری زنجیری مرغ مادر سیستم زمینی ثابت” خواندنی شد.
سیستم تنظیم دقیق سطح دان و کالیبراسیون حجم (Feed Level Regulator)
به دلیل جیره فوقالعاده حساس خروسها، بشقاب باید به رگولاتورهای چندحالته دقیق (مانند تنظیمات ۷ یا ۱۰ حالته) مجهز باشد تا حجم دان خروجی درون کفه کاملاً کنترل شود. همچنین استفاده از لولههای کاهنده حجم (reduction tube) به کالیبراسیون دقیق جیره برای انواع بافتهای دان نظیر کرامبل، پلت یا مش کمک شایانی میکند.
دریچه قطعکن کشویی انفرادی (Sliding Shut-off)
مجهز بودن هر بشقاب به دریچه قطعکن دستی یا مرکزی برای مسدود کردن انفرادی جریان دان بسیار حائز اهمیت است. در صورت کاهش تعداد خروسهای یک پن (در اثر حذف یا تلفات گله)، پرورشدهنده میتواند بشقابهای اضافی را به سرعت ببندد تا از توزیع غیریکنواخت جیره و هدررفت دان در بشقابهای خالی سالن جلوگیری شود.
کفه لولایی تاشو جهت نظافت سریع و بهداشتی (Hinged Bottom)
جهت رعایت استانداردهای سختگیرانه امنیت زیستی، کفه بشقاب باید مجهز به لولای تاشوی تحتانی باشد. این مکانیسم به کارگران سالن اجازه میدهد در پایان هر دوره، کفه را رو به پایین آویزان کرده و تمام بخشهای داخلی بشقاب را بدون نیاز
به جدا کردن یا باز کردن تجهیزات، با فشار قوی آب شستوشو و ضدعفونی کنند.
کلاهک حمایتی دو تکه (Two-Piece Support Cap)
این مشخصه ساختاری به پرورشدهنده اجازه میدهد در صورت بروز هرگونه شکستگی فیزیکی یا نقص در یک بشقاب، آن را به صورت انفرادی و بدون نیاز به دمونتاژ کل خط لوله یا خارج کردن مارپیچ اوگر، به سرعت تعویض و جایگزین کند که این امر هزینههای کارگری و زمان تعمیرات را به شدت کاهش میدهد.
بدنه پلیمری ضد سایش و مقاوم در برابر اشعه UV و آمونیاک
با توجه به قدرت بدنی بالا و وزن سنگین خروسها، جنس بشقابها باید از پلاستیکهای مهندسیشده فوقالعاده سخت و مقاوم در برابر ضربه و فرسودگی ساخته شود. همچنین کلیه بستها و یراقآلات اتصال باید از جنس فلزات ضد زنگ (Non-corrosion metal) باشند تا در برابر رطوبت مداوم و گازهای خورنده سالن نظیر آمونیاک دچار زنگزدگی و استهلاک نشوند.
سازگاری با سیستم تغذیه بدون بار اولیه (Uncharged Feeding)
طراحی بشقاب و لوله اوگر باید به گونهای باشد که جیره روزانه خروسها ابتدا درون لولهها حرکت کرده و تمام بشقابها به طور همزمان و یکنواخت پر شوند و سپس با پایین آمدن خطوط در اختیار پرندگان قرار گیرند. این مکانیزم تضمین میکند که تمامی خروسها (چه خروسهای ضعیف و چه غالب) سهمیه برابر ۲.۲۵ پوندی خود را به ازای هر بشقاب دریافت کنند و پدیده افت شارژ رخ ندهد.